Commit Disiplini

Claude Code'a commit yazarken uygulanacak disiplinleri öğretir. ~/.claude/skills/commit-disiplini/SKILL.md olarak yerleştirildiğinde veya /skill commit-disiplini ile çağrıldığında etkinleşir.

Ne zaman aktif olur

• git commit yapılacakken
• Kullanıcı "bunu commit et" dediğinde
• Büyük değişikliği commit'lere bölerken
• Commit mesajı revize edilirken (rebase -i, reword)

Çekirdek prensipler

1. Atomiklik — bir commit, bir niyet

Bir commit tek bir niyeti temsil eder. İki farklı iş (refactor + yeni feature, bug fix + dokümantasyon yenilemesi) aynı commit'e girmez.

Böyle bir durumla karşılaştığında staging'i parçala:

git add -p <file>          # hunk hunk seç
git stash -p                # geri alacağın hunk'ları stash'le
git restore --staged <file> # staged'dan çıkar

2. "Neden" > "ne"

git diff zaten ne değiştiğini gösterir. Commit mesajı neden değiştiğini söyler.

Kötü: Update auth.ts — diff zaten bunu söylüyor.

İyi: fix(auth): reject expired tokens before DB lookup to close timing side-channel

3. Staging hijyeni

• git add -A / git add .: yasak. .env, credentials, log dosyaları, node_modules bölümü kapıp commit'e girer.
• Dosyaları isimle stage et: git add src/foo.ts src/bar.ts
• Karışık değişiklik varsa git add -p ile hunk seç
• Commit'ten önce her zaman git status + git diff --staged ile kontrol

4. Emir kipi

Commit başlığı "bu commit uygulanırsa X yapar" şeklinde okunur. Geçmiş zaman yasak.

❌ Kötü	✅ İyi
added login page	add login page
fixes crash on submit	fix crash on submit
refactored auth module	refactor auth module

Mesaj formatı (Conventional Commits + why)

<type>(<scope>): <kısa özet — niyeti tarif et>

<opsiyonel gövde — neden bu yaklaşım, trade-off, referans>

<opsiyonel footer — breaking change, issue ref, co-author>

Type'lar

Type	Kullanım
feat	Yeni kullanıcıya görünen özellik
fix	Bug fix
refactor	Davranış değişmez, yapı değişir
perf	Performans iyileştirmesi (davranış değişmez)
test	Test ekleme/düzeltme (kod değişmedi)
docs	Dokümantasyon
chore	Rutin iş (bağımlılık bump, config)
build	Build sistemi / bundler değişiklikleri
ci	CI/CD pipeline
revert	Önceki commit'i geri al
style	Whitespace/format (tercih: tool ile otomatize)

Scope

Opsiyonel ama faydalı. Dosya değil, alan belirtir: (auth), (api), (ui/button), (db), (deploy).

Başlık kuralları

• 72 karakteri geçme (bazı araçlar 50-72 pencereli görüntüler)
• Büyük harfle başlama, nokta ile bitirme yok
• İmperative mood ("add", "fix", "remove")
• İşi, değişikliği değil

Gövde kuralları

• Başlıktan sonra bir boş satır
• 72 karakterde satır başı
• Nedeni anlat — "şu eski davranış vardı, şu soruna yol açıyordu, yeni yaklaşım şöyle çözüyor"
• İlgili issue / PR / ticket link'i: Closes #123, Refs PROJ-456

Footer

• BREAKING CHANGE: <ne değişti, migration ne> — major version trigger
• Co-Authored-By: Name <email>
• Signed-off-by: — DCO gerektiren projeler

İyi örnekler

fix(auth): reject expired tokens before DB lookup

Token hash'i doğrulamadan önce exp claim'i kontrol ediliyor artık.
Eskiden exp check DB lookup'tan sonraydı, süresi geçmiş token'lar
bile sorgu yapıp DoS amplification imkanı yaratıyordu.

Measurement: p95 invalid-token latency 120ms → 3ms.

Closes #842

refactor(db): extract query builders into repository classes

Route handler'ların içindeki raw SQL'ler test edilebilir değildi.
Her tablo için *Repo sınıfı, DI ile inject ediliyor. Davranış
değişmedi, sadece topoloji.

Follow-up: #850 (diğer handler'ları migrate et).

perf(list): virtualize product grid above 200 items

React TanStack Virtual eklendi. 500 öğe renderında FPS 18 → 58,
memory 210MB → 85MB.

feat(search): add fuzzy matching for Turkish inflections

Lunr yerine fuse.js + custom Turkish tokenizer. "araba"
aramasında "arabaların", "arabama" gibi ekli sonuçlar da döner.

BREAKING CHANGE: search() API iç mekanikleri değişti, sonuç
şekli aynı.

Refs #720

Kötü örnekler

fixed bug

Hangi bug, niçin, ne değişti — hiçbiri yok.

WIP

Commit atomik değil, merge'e hazır değil. Rebase edilmeden merge'e girmemeli.

updated files

Hangi dosya, neden. Diff zaten dosyaları söyler.

asdf

Gerçek bir commit değil. Prod'a kadar gider.

feat: stuff

Büyük ihtimalle birden çok niyet karışmış. Böl.

Büyük değişikliği bölme

Yazdığın 20-dosyalık feature tek commit olmayacak. Böl:

1. refactor(db): extract user repository layer    (davranış değişmez)
2. feat(db): add email_verified_at column         (schema + migration)
3. feat(auth): send verification email on signup  (yeni akış)
4. feat(auth): require email_verified for checkout (kısıt)
5. docs(auth): document email verification flow   (readme + ADR)

Her commit tek başına build'li, test'li, review edilebilir. Commit N'de feature yarım kalmaz.

Pre-commit hook ile ilişki

• Hook fail ederse commit gerçekleşmemiştir. --amend kullanma — önceki commit'i bozarsın.
• Hook'u atlamak (--no-verify): kullanıcı explicit istemedikçe ASLA. Hook güvenlik/kalite guard'ı.
• Hook yavaşsa rework et, bypass etme.

--amend ne zaman olur?

Sadece son commit senin ve henüz push etmediysen:

• Typo düzeltme (dosya eklemeyi unutmadınsa)
• Commit mesajını düzenlemek

Push sonrası amend: co-worker'ların local branch'leri bozulur. Yapma. Yeni commit at ya da revert + re-commit.

Revert vs Reset

Durum	Kullan
Push edilmiş commit'i geri al	git revert <sha> — history korunur
Henüz push edilmemiş local commit	git reset HEAD~1 (mix/soft) — geri alınıp düzenlenir
Branch'i "temizlemek" için force push	Dikkat — shared branch'te asla

Doğrulama (commit'ten önce checklist)

• git status ile staging'de olmaması gerekenler yok
• git diff --staged ile ekleneceği yazdığımla eşleşiyor
• Mesaj 72 karakter ≤, imperative mood, neden anlatıyor
• Atomic: tek niyet, karışık iş yok
• Hook'lar yeşil (atlanmadı)
• .env, secret, kaldırılmış dosyalar sızmadı
• Issue/PR referansı varsa eklendi
• Breaking change varsa footer'da BREAKING CHANGE:

Yasaklar özet

• --amend pre-commit hook başarısız olduktan sonra — ASLA
• --no-verify — explicit kullanıcı isteği olmadan ASLA
• git add -A / git add . — dosya dosya ekle
• "WIP", "asdf", "fix" gibi anlamsız mesaj
• Push edilmiş commit'i amend etmek
• Mesajın başlığında 72 karakter sınırını aşmak
• Nokta ile biten başlık
• Geçmiş zaman (fixed, added) — imperative kullan