Detaylı Sunum Hazırlama

İyi sunum, güzel template'li slayt dizisi değil — karar destekleyici bir anlatı. Bu skill sunumun içerik mimarisinden slide anatomisine, data viz disiplininden çıktı formatı seçimine kadar her katmanı kapsar. Claude'un pptx yeteneği ve klasik sunum programlarıyla birlikte kullanılır.

Ne zaman aktif olur

• Kullanıcı "sunum hazırla", "slayt yap", "deck çıkar", "pitch deck", "keynote" dediğinde
• .pptx, .key, Google Slides link'i çıktısı isteniyor
• Bir raporun / belgenin slide versiyonu gerekiyor
• Technical deep-dive, all-hands, board meeting, sales pitch, training
• Mevcut bir sunumun redesign / restructure talebi

Aktivasyon sonrası ilk adım

Sunumdan önce 4 soruyu sor. Cevap yoksa tahmin yürütme.

1. Kime: hedef kitle — C-level, tech ekibi, müşteri, yatırımcı, öğrenci?
2. Ne için: hangi kararı alacak / hangi aksiyonu alacak?
3. Ne kadar süre: 3 dakikalık özet, 15 dakikalık teknik, 45 dakikalık derin?
4. Hangi format: PPTX dosya, Google Slides, ekran paylaşımlı live, PDF handout?

Bu 4 cevap tüm diğer kararları belirler. Hedef kitle öğrencilerse bir mimariyi açıklamak uzun-duraklı olur; board meeting için 3-5 dakikalık kritik bulgu + öneri gerekir.

Çekirdek prensipler

1. "Bir slayt, bir mesaj"

Her slayt tek bir mesaj taşır. İki yarım mesaj → iki ayrı slayt.

Test: Slide başlığını kapatıp içeriği gösterdiğinde izleyen mesajı tek cümleyle söyleyebilmeli. Söyleyemiyorsa parçala.

2. Başlık = bulgu, etiket değil

Her slide başlığı bir tam cümle — slide'ın vermek istediği mesaj.

Yasak:

• "Satış Rakamları"
• "Sonuçlar"
• "Pazar Analizi"
• "SWOT"

İyi:

• "Q3'te mobil satış %22 daraldı, Avrupa ana kaynak"
• "Kampanya-X conversion'ı %11 artırdı, ölçeğe çıkarılmalı"
• "İki alternatif var: B seçeneği riski düşük, zaman maliyeti yüksek"

Başlığa bakan kişi slide'ı okumadan sonucu bilir. Ek detay body'de.

3. Sinyal > gürültü (Tufte)

• Her pikselin bir işi olsun. Süs yasak.
• Gradient, drop shadow, 3D effect, gereksiz border → yasak.
• Clipart, AI-generated stock "iş adamı rakam fırlatıyor" görseli → yasak.
• Template "iş dünyası" süsleri → minimum.

4. Görsel hiyerarşi

Gözün gideceği yolu sen çizersin:

1. En büyük, en parlak → en önemli
2. Okuma sırası yukarı-sol → aşağı-sağ (F-pattern / Z-pattern)
3. Önemli sayı punchline gibi — büyük + tek başına
4. Arka plan nötr, vurgu tek renkte

5. Konuşmacı ile slide farklı iş yapar

• Slide: görsel kanıt, kritik data, hatırlatıcı anchor
• Konuşmacı: bağlam, hikaye, nüans, soruya cevap

Slide'ı kelime kelime okumak = anti-pattern. Metin slide'da konuşmacıyı gereksiz kılar.

6. Read-alone test

Sunum dosyasını gönderdiğinde izleyenin sen olmadan sunumu anlayabilmesi gerekebilir (örn. board deck). O halde:

• Speaker notes dolu
• Her slide başlığı kendi başına açıklayıcı
• Data viz'da kaynak + metodoloji notu

Slide hem live sunum aracı hem dokümantasyon artifact'i olarak çalışacak kadar bağımsız olmalı.

Anlatı mimarisi

Klasik kurgu — 3 kısım

1. Hook / problem (%10-15)

• Dinleyiciyi sıkıntıya yerleştir
• "Şu şu şu durumda, şu problem yaşanıyor"

2. Orta — geliştirme (%70-80)

• Kanıt, alternatif, analiz, çözüm
• Her bölüm bir önceki soruyu cevaplar ve yenisini açar

3. Karar / call-to-action (%10-15)

• Ne yapmalı, kim, ne zamana kadar

Sunum tipi şablonları

Executive deck (5-10 slayt, 3-7 dakika)

1. Özet / bulgu (TL;DR)
2. Bağlam (neden gündemde)
3. 1-2 alternatif + trade-off
4. Öneri + neden
5. Karar gerektiği nokta / aksiyon
(6-10. Ek: data, detay, Q&A için)

Pitch deck (10-15 slayt)

1. Vision / one-liner
2. Problem
3. Çözüm
4. Pazar (TAM/SAM/SOM)
5. Ürün demo
6. Traction / kanıt
7. İş modeli
8. Rekabet / neden biz
9. Takım
10. Finansal projeksiyon
11. İstek (yatırım / kaynak)
12. Teşekkür / iletişim

Technical deep-dive (15-30 slayt)

1. Agenda
2. Sorun / bağlam
3. Mevcut mimari (diagram)
4-6. Alternatifler + trade-off
7-12. Önerilen çözüm detay (diagram'lar, data model, API)
13-16. Migration / rollout
17-20. Risk, monitoring, rollback
21+ Q&A / backup slide'lar

Teaching / workshop (değişken)

• Her ana kavram için: ne / neden / örnek / anti-pattern / alıştırma
• Her 10-15 dakikada etkileşim (quiz, live coding, discussion)
• Başlangıç ve kapanış: öğrenim hedefi + özet

Status update (5-7 slayt)

1. Tek-cümle özet + durum (🟢/🟡/🔴)
2. Dönem metrikleri (önceki → şimdi)
3. Tamamlananlar
4. Devam edenler / blockerlar
5. Riskler
6. Bir sonraki dönem plan
7. Karar bekleyenler

Workflow — sunum hazırlarken

Adım 1: Brief

4 soruya cevap. Bunları açıkça belge / not olarak yaz, sunumun tepesinde kalsın.

Adım 2: Outline (slide dökümü)

Slayt tasarlamadan önce metin olarak dök:

Slide 1: [başlık] [ana mesaj tek cümle] [kanıt tipi: number / quote / chart]
Slide 2: ...
...
Slide N: [call-to-action]

Outline'ı onaylat. Onaylanmayan outline üzerine tasarım boşa iş.

Adım 3: Her slayt için "bir paragraf konuşma"

Her slayt için konuşmacının ne söyleyeceğinin 1 paragrafı yazılır. Bu:

• Speaker notes olur
• Slide'ın gerçekten o mesajı taşıyıp taşımadığını test eder
• Zaman tahminini verir (150 kelime ≈ 1 dakika)

Adım 4: Görsel tasarım

• Template seç (proje standardı varsa onu).
• Her slide'da başlık üstte, body alttında.
• Font: 1 başlık + 1 body font'u max. Sans-serif tercih (Inter, Helvetica, system-ui).
• Minimum font boyutu: body 18pt, başlık 28pt+. 12pt → yasak (arka sıra okuyamaz).
• Renk paleti: 1 primary + 1 vurgu + nötr scale. 5+ renkli palet → yasak.
• Boşluk: nefes payı ver. Slayt kenarlara kadar doldurulmaz.

Adım 5: Data viz

Detay için aşağıda "Data viz disiplini" bölümü. Kritik kural: her grafik tek bir soruya cevap verir.

Adım 6: Speaker notes

Her slide'a tam cümlelerle notlar ekle. Live okunmasa bile:

• Başkası sunacaksa referans olur
• Read-alone'da sunumu tamamlar
• Kaynak / metodoloji / ek bağlam burada

Adım 7: Provalı test

• En az 1 kere yüksek sesle prova et — yavaş yerleri, akmayan geçişleri gör
• Zaman ölç — bütçeyi aşıyorsa slide çıkar
• Bir başkasına önizlet — "anlayamadığın kısım" geri bildirimi

Adım 8: Q&A hazırlığı

Soru gelecek 5-10 konuyu önceden düşün + backup slide hazırla (gizli / "Appendix" bölümü). Gelen soruya slayt çevirerek cevap vermek profesyonel sinyal.

Slide anatomisi

┌──────────────────────────────────────────────────────┐
│ [Başlık = bulgu cümlesi]                             │
│                                                      │
│  [Body: ana kanıt — chart, number, bullet]           │
│                                                      │
│                                                      │
│                                                      │
│  [Kaynak / tarih / notu] [slide n/N]                 │
└──────────────────────────────────────────────────────┘
 Speaker notes: [konuşmacının 1 paragraflık anlatısı]

Body seçenekleri (biri, max iki):

1. Big number + açıklama — "47K kayıp request / %1.8 revenue impact"
2. Single chart — okunabilir boyda, başlığında bulgu
3. 3-4 madde bullet (her madde 1 satır)
4. Diagram — sistem çizimi, akış, karar ağacı
5. Quote — müşteriden / kullanıcıdan doğrudan alıntı
6. Comparison table — 2-3 sütun, 3-5 satır

Data viz disiplini

Her grafik için:

1. Doğru tür

İhtiyaç	Grafik
Zaman içinde değişim	Line chart
Kategori karşılaştırma	Horizontal bar
Dağılım	Histogram / box plot
İlişki (2 boyut)	Scatter + trend
Kompozisyon değişimi	Stacked area / 100% stacked
Tek değer vurgu	Big number + sparkline
Coğrafya	Choropleth harita
Akış / funnel	Funnel chart

Pie chart sadece 2-3 kategoride. 8 dilimli pie → bar olsun.

2. Başlık = bulgu

"Aylık Satış Grafiği" değil, "Mart'ta mobil kanal %22 daraldı".

3. Annotation

Dikkat çekmesi gereken nokta grafik üzerinde işaretli — ok, rengi farklı nokta, direct label. İzleyicinin "hangi kısma bakayım" diye boşa harcadığı saniye = kayıp.

4. Gereksiz süs yok

• 3D yasak
• Gradient fill yasak (1 datapoint'i 1 renk)
• Grid line'lar nötr gri, hafif
• Legend gerekli miyse sağda, yerleşim tutarlı

5. Y ekseni sıfırdan

Bar chart için her zaman sıfırdan. Line chart için "trend" odaklıysa kırpılabilir ama gerekçe açık.

6. Karşılaştırma için bağlam

"%18 arttı" tek başına zayıf. Yanında:

• Önceki dönem
• Hedef
• Sektör ortalaması
• Tahmin

olmalı. Bağlamsız sayı yargılanamaz.

7. Kaynak + metodoloji

Her grafiğin sağ altında 10pt:

• Kaynak: ... (DB, Analytics, anket)
• Tarih aralığı: ...
• n = X (örneklem)
• Dışlananlar: test hesaplar, staff vb.

Claude'un pptx skill'i ile çalışma

Claude'un dahili pptx skill'i .pptx dosyaları üretir/okur/düzenler. Kullanım:

• Üretim: Outline + content hazırlarken Claude doğrudan .pptx yazar (python-pptx ile).
• Düzenleme: Mevcut .pptx'i oku → yeni slide ekle / replace / rearrange.
• Template: Kurumsal template varsa yolunu ver — Claude o template üzerine yazar.

Etkileşim pattern'i

Kullanıcı: "Q3 board deck'i hazırla, Mart ciroyu düşmesi odaklı"

AI:
1. Brief netleştir (4 soru)
2. Outline çıkar, onaylat
3. Her slide için content draft, hızlı preview
4. Onaydan sonra .pptx üret
5. Preview link + iterasyon için soru: "şu slide'ı şöyle değiştireyim mi?"

Uzun görev olduğu için Plan / TodoWrite ile takip etmeye değer.

Diğer sunum araçları

PowerPoint / Keynote / Google Slides

• .pptx çoğu araçta açılır (Keynote import, Google Slides import).
• Kayıplar: özel font, animasyon, bazı SmartArt. Kritik sunumu test et.
• Keynote → PPTX export: bazı efektler kaybolur. "Export for Office compatibility" kullan.
• Google Slides: workspace collab için ideal. Native format; PPTX import çoğunlukla sorunsuz.

Kod tabanlı alternatifler (developer audience için)

Marp (Markdown-based)

---
marp: true
theme: default
paginate: true
---

# Q3 Sonuçları
**Mart'ta mobil satış %22 daraldı**

---

## Kök neden: Avrupa mobil kanal
- ...

• Git-diffable
• PDF / PPTX / HTML'e export
• Theme'ler CSS
• VSCode eklentisi + live preview

Reveal.js (HTML slides)

• Web'de açılır, mobile responsive
• Interactive demo gömebilirsin (live code, iframe)
• Code highlighting native
• GitHub Pages'de ücretsiz host

Slidev (Vue-based, developer-friendly)

• Markdown + Vue component
• Code block highlighting + run
• Presenter mode, drawing, recording

Format seçim kılavuzu

Durum	Format
Executive / board	PPTX (Keynote export)
Takım iç paylaşım	Google Slides
Teknik conference talk	Reveal.js / Slidev
Markdown seven developer	Marp
Live code-heavy demo	Slidev / Reveal.js
Müşteri / dış paylaşım	PPTX + PDF (her ikisi)

Speaker notes yazımı

Her slayt için tam paragraf:

Slide 3 notes:

Bu slayt ana bulguyu gösteriyor. "Mart'ta mobil kanal
%22 daraldı" derken bağlamı vurgulayın: iki çeyrektir
yumuşama vardı, Mart'ta kırılma hızlandı.

Dinleyici "neden" diyeceği için sonraki slide'a
"Avrupa bölgesi + iOS 17 attribution" ile geçin.

Eğer soru gelirse backup slide 14'te (Desktop vs
mobile breakdown) detay var.

Zaman: ~90 saniye.

Notes:

• Tam cümle (bullet değil)
• Geçiş ibaresi ("... sonraki slide'a geçiyoruz")
• Beklenen soru + cevap
• Backup slide referansı
• Zaman tahmini

Erişilebilirlik (a11y)

• Alt text: her görsel + grafikte açıklama. Screen reader okuyabilsin.
• Kontrast: metin arka plan kontrastı WCAG AA (4.5:1). Açık renkli text on açık bg yasak.
• Font size minimum 18pt body, 24pt+ başlık. Yaşlı izleyici / uzak mesafe.
• Renk tek başına anlam taşımaz. Yeşil = iyi, kırmızı = kötü için ayrıca ikon / etiket.
• Animation sadece anlam taşıyorsa. Dönen spinning logo = reddedilir.

Anti-pattern'ler (yapma)

• ❌ Slide'ı kelime kelime okumak (metin konuşmacıyı gereksiz yapar)
• ❌ 10+ madde bullet bir slayt (parçala)
• ❌ 12pt body font
• ❌ "Sonuçlar" etiketi başlık (bulguyu yaz)
• ❌ 3D pie chart
• ❌ Clipart / AI stock fotoğraf
• ❌ Geçiş efektleri (dönen flip, zoom, glitter)
• ❌ "Teşekkürler" slide'ı (kapanış mesaj olmalı, "teşekkürler"i söyle, yazma)
• ❌ Soru işareti slide başlığı ("Peki biz ne yapmalıyız?") — mesajla bitir
• ❌ Ortak klasörden "Q2 template" alıp Q3 değişikliği yapmadan tekrar kullanmak
• ❌ Metodoloji / kaynak notu yok
• ❌ Logolarla üstü kapatılmış slide (kurumsal deck derdi)
• ❌ Aynı renkle iki farklı kategori grafik
• ❌ Y ekseni kırpılmış bar chart (manipülatif)
• ❌ "Lorem ipsum" placeholder ile gönderim
• ❌ Zaman bütçesini %50 aşan sunum
• ❌ Slayt 5 dakikadan uzun aynı ekranda kalan (izleyici bağlantısını kaybeder)
• ❌ 45 dakika sunum + "soru var mı?" — soru için zaman bırak

İyi sunum çıktı örneği (outline)

Sunum: Q3 Board Review Hedef kitle: 7 kişilik board Süre: 15 dakika + 15 dakika Q&A Karar: Q4 bütçe onayı

Slide 1: Başlık — "Q3 Review: Mobil Daralma ve Yol Planı"
Slide 2: TL;DR
  - Gelir %8 daraldı (beklenti +%3'tü)
  - Daralmanın %70'i mobil Avrupa
  - Kampanya-X çözüm, 2 hafta gecikti
  - Karar: Q4 için €X bütçe, mobile-first toparlama
Slide 3: Gelir düşüşü 3 ayda hızlandı
  [line chart + annotation: Mart kırılma noktası]
Slide 4: Kök neden: EU mobil + iOS 17 attribution
  [bölgesel bar chart]
Slide 5: Kampanya-X sonucu: %15 conversion lift
  [before/after KPI comparison]
Slide 6: İki alternatif Q4 için
  A) Agresif mobile remarketing (€X, yüksek risk)
  B) Desktop tutundurma (€Y, düşük risk, düşük getiri)
Slide 7: Önerimiz: A — neden
  - Mobil kayıp trendi durdurma değeri €Z
  - Test süresi 4 hafta, early signal
Slide 8: Plan & milestone
  [timeline: Wk 1-2 hazırlık, Wk 3-6 rollout, Wk 7 review]
Slide 9: Risk & azaltma
Slide 10: Karar gerekli
  - Onay: Q4 bütçe €X
  - Tarih: 15 Kas deadline
Slide 11 (Appendix): Detaylı finansal
Slide 12 (Appendix): Kampanya-X metric breakdown
Slide 13 (Appendix): Rekabet analizi

12 dakika sunum, 3 dakika tampon, 15 dakika Q&A.

Output formatı — deliverables

Sunum teslim ederken:

## Sunum teslim edildi

- **Dosya:** `q3-board-review.pptx`
- **Süre:** 15 dk sunum + 15 dk Q&A
- **Slide sayısı:** 10 ana + 3 appendix
- **Format:** PPTX, ayrıca PDF export hazır
- **Speaker notes:** tüm slide'larda doldu
- **Provaya uygun:** evet, 14m 30s ölçüldü

**İçindekiler:**
1. TL;DR
2. Gelir analizi
...

**Açık nokta / karar gereken:**
- Slide 6'daki B alternatifi rakamları finans onayı bekliyor
- Appendix slide 13'teki rekabet verisi 2 gün önce (güncellenir?)

**Iteration için:**
Slide 5'teki "conversion lift"'i bar chart yerine line chart istemiştiniz —
alternatif versiyonu hazır, onay bekliyorum.

Checklist — sunum teslim öncesi

• Brief'teki 4 soru cevaplı
• Outline onaylandı
• Her slayt başlığı bulgu cümlesi
• Tek slayt, tek mesaj
• Speaker notes dolu
• Font size > 18pt (body), > 28pt (başlık)
• Renk kontrastı WCAG AA
• Data viz'de başlık, annotation, kaynak
• Q&A backup slide'ları hazır
• Read-alone test edildi (başkası okuduğunda anlar mı)
• Sesli prova + zaman ölçümü
• Zaman bütçesi dahilinde
• Kapanış — karar / CTA açık
• Kurumsal template'e uygun (varsa)
• Format gereksinimleri karşılandı (PPTX + PDF + Google Slides link)
• "Teşekkürler" slide'ı yerine kapanış mesaj

Handoff ve sınırlar

• Sunum içerik stratejisi: PM / ürün sahibi ile hizalanır; sunum yapımı PM yerine geçmez.
• Tasarım sistemi: kurumsal brand guide varsa designer'a sor; rastgele color picker yasak.
• Canlı data / rapor: data ekibiyle teyitleşilir; stale data ile sunum yapılmaz.
• Legal / compliance: hassas veri içeriyorsa (PII, müşteri ismi) public disclosure'dan önce onay.
• AV setup: teknik setup (projektör, mic, remote) organizatör sorumluluğunda.

Sunum = ekip işi. Tek başına hazırladığın deck'i en az bir kişiye önizlet.